Ας τελειώνουμε με την υποκρισία.

Ο νόμος ή ισχύει για όλους ή δεν υπάρχει κράτος δικαίου.
Δεν εφαρμόζεται με βάση τη συμπάθεια, την αντιπάθεια, την τηλεοπτική υστερία ή τις ανάγκες της εκάστοτε εξουσίας.
Δεν έχει αστερίσκους.
Δεν έχει «ναι μεν αλλά».
Δεν έχει παραθυράκια για να ικανοποιούνται πολιτικά ακροατήρια και πρόθυμοι χειροκροτητές.

Ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος καταδικάστηκε με βάση συγκεκριμένο νόμο.
Καταδικάστηκε για συγκεκριμένες πράξεις.
Φυλακίστηκε.
Εξέτισε την ποινή του.
Και την εξέτισε με το παραπάνω.

Από εκεί και πέρα, δεν υπάρχει δεύτερη ποινή επειδή κάποιοι δεν χόρτασαν τιμωρία. Δεν υπάρχει ισόβια εξαίρεση από τον νόμο επειδή το όνομα προκαλεί πολιτικό θόρυβο. Δεν υπάρχει ειδικό καθεστώς κράτησης επειδή έτσι βολεύει το σύστημα να δείχνει σκληρό εκεί που μπορεί, ενώ αλλού κάνει πως δεν βλέπει.

Η απόφαση του Συμβουλίου για την αποφυλάκισή του δεν είναι χάρη.
Δεν είναι συγχώρεση.
Δεν είναι πολιτική αποκατάσταση.
Είναι εφαρμογή του νόμου.

Τόσο απλά. Τόσο ξεκάθαρα. Τόσο ενοχλητικά για όσους θέλουν τη Δικαιοσύνη όχι ως θεσμό, αλλά ως ρόπαλο.

Εδώ και χρόνια, γύρω από τα μέλη της 17Ν στήνεται το ίδιο θέατρο. Κάθε φορά που τίθεται θέμα άδειας, αποφυλάκισης ή νόμιμου δικαιώματος, εμφανίζονται οι γνωστοί κήρυκες της επιλεκτικής νομιμότητας και φωνάζουν: «Μα είναι δολοφόνοι».

Ναι. Γι’ αυτό δικάστηκαν.
Γι’ αυτό καταδικάστηκαν.
Γι’ αυτό φυλακίστηκαν.
Γι’ αυτό εξέτισαν την ποινή τους.

Δεν μπορεί το ίδιο αδίκημα να χρησιμοποιείται ξανά και ξανά ως πρόσχημα για να μην εφαρμοστεί ο νόμος. Αυτό δεν είναι Δικαιοσύνη. Είναι εκδίκηση με θεσμικό περιτύλιγμα.

Και ας ειπωθεί καθαρά: το επιχείρημα ότι ο Γιωτόπουλος «δεν ζήτησε συγγνώμη», άρα πρέπει να μείνει στη φυλακή, δεν είναι νομικό επιχείρημα. Είναι πολιτικό σύνθημα. Είναι ποινικός λαϊκισμός. Είναι η μετατροπή της Δικαιοσύνης σε τηλεοπτικό πάνελ, όπου ο νόμος κάνει στην άκρη για να περάσει μπροστά η αγανάκτηση του μικροφώνου.

Κανένας νόμος δεν λέει ότι η αποφυλάκιση εξαρτάται από δημόσια δήλωση μεταμέλειας για να ικανοποιηθεί το κοινό αίσθημα. Κανένας νόμος δεν προβλέπει ότι ένας κρατούμενος παραμένει φυλακισμένος επειδή δεν προσφέρει στην εξουσία την εικόνα που θέλει.

Αλλά το πιο εξοργιστικό είναι άλλο.

Στην εισαγγελική πρόταση, την οποία το Συμβούλιο δεν έκανε δεκτή, εμφανίζεται το επιχείρημα ότι ο Γιωτόπουλος, επειδή μορφωνόταν μέσα στη φυλακή, διατηρούσε δήθεν διανοητική ετοιμότητα ώστε όταν βγει να συνεχίσει να καθοδηγεί την τρομοκρατία.

Δηλαδή φτάσαμε στο σημείο η μόρφωση να αντιμετωπίζεται ως τεκμήριο επικινδυνότητας.
Η σκέψη ως ενοχοποιητικό στοιχείο.
Η πνευματική δραστηριότητα ως απειλή.

Αν αυτό δεν είναι θεσμικός κατήφορος, τότε οι λέξεις έχουν χάσει το νόημά τους.

Εδώ δεν έχουμε ελεύθερη δικανική κρίση. Έχουμε αυθαίρετη ερμηνεία. Έχουμε σενάρια. Έχουμε υποθέσεις. Έχουμε μια επικίνδυνη λογική όπου ο δικαστικός λειτουργός δεν πατά πάνω στον νόμο, αλλά πάνω σε φόβους, ιδεολογικές εμμονές και πολιτικές σκοπιμότητες.

Και ύστερα έρχεται ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Γεώργιος Τζαβέλλας, λίγο πριν από τη συνταξιοδότησή του, να ζητήσει την αναίρεση της απόφασης του Συμβουλίου και την επιστροφή του Γιωτόπουλου στη φυλακή.

Αφού η υπόθεση των υποκλοπών έκλεισε με τρόπο που προκάλεσε εύλογα ερωτήματα για την ποιότητα και την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, έρχεται τώρα ακόμη μία κίνηση που μυρίζει πολιτική εξυπηρέτηση από χιλιόμετρα.

Γιατί ας μην κοροϊδευόμαστε.

Όταν η Δικαιοσύνη θυμάται την αυστηρότητα μόνο σε συγκεκριμένες υποθέσεις, δεν είναι αυστηρή. Είναι επιλεκτική.
Όταν ο νόμος εφαρμόζεται ανάλογα με το πολιτικό βάρος του προσώπου, δεν είναι νόμος. Είναι εργαλείο.
Όταν οι αποφάσεις των Συμβουλίων γίνονται στόχος επειδή δεν βολεύουν το κυρίαρχο αφήγημα, τότε δεν μιλάμε για κράτος δικαίου. Μιλάμε για θεσμική εκτροπή με γραβάτα.

Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι αν κάποιος συμπαθεί ή αντιπαθεί τον Γιωτόπουλο.
Το ζήτημα δεν είναι αν κάποιος συμφωνεί ή διαφωνεί με το παρελθόν του.
Το ζήτημα δεν είναι καν ο ίδιος ο Γιωτόπουλος.

Το ζήτημα είναι αν ο νόμος θα εφαρμόζεται ή αν θα παραμερίζεται όταν ενοχλεί.
Αν οι ποινές θα έχουν τέλος ή αν θα παρατείνονται άτυπα, επειδή το απαιτεί η πολιτική συγκυρία.
Αν η Δικαιοσύνη θα λειτουργεί ως ανεξάρτητη εξουσία ή ως υπηρεσία εξυπηρέτησης κυβερνητικών αναγκών.

Και εδώ είναι που πρέπει να ειπωθεί το πιο σκληρό:

Μια κοινωνία δεν κινδυνεύει μόνο από την τρομοκρατία.
Κινδυνεύει και από τη διάλυση των εγγυήσεων που τη χωρίζουν από την αυθαιρεσία.

Κινδυνεύει όταν ο νόμος γίνεται λάστιχο.
Κινδυνεύει όταν η Δικαιοσύνη γίνεται παρακολούθημα της πολιτικής εξουσίας.
Κινδυνεύει όταν η φυλακή παύει να είναι ποινή και γίνεται μήνυμα.
Κινδυνεύει όταν η εκδίκηση ντύνεται νομιμότητα.

Δεν ξέρω αν σήμερα η κοινωνία κινδυνεύει από κάποια τρομοκρατική απειλή.
Ξέρω όμως ότι κινδυνεύει αποδεδειγμένα από κάτι βαθύτερο, πιο ύπουλο και πιο διαβρωτικό:

Από την κατάρρευση του κράτους δικαίου.
Από τη Δικαιοσύνη που δεν στέκεται όρθια.
Από τους λειτουργούς που αντί να υπηρετούν τον νόμο, υπηρετούν το κλίμα.
Από μια εξουσία που θέλει δικαστές πρόθυμους, όχι ανεξάρτητους.

Και όταν φτάνουμε εκεί, τότε το πρόβλημα δεν είναι ένας αποφυλακισμένος κρατούμενος.

Το πρόβλημα είναι μια Δημοκρατία που αρχίζει να λειτουργεί με όρους εξαίρεσης.

Και η εξαίρεση, όταν συνηθιστεί, γίνεται καθεστώς.

     Νίκος Μιχαήλ