Στη Γενική Συνέλευση της ΕΝΠΕ (13–14 Νοεμβρίου 2025) με θέμα «Επανεκκίνηση τώρα – νέος κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ιστορική ευκαιρία θεσμικής μετεξέλιξης και περιφερειακής διακυβέρνησης», η Αγλαΐα Κυρίτση πραγματοποίησε μία ιδιαίτερα αιχμηρή παρέμβαση, την οποία η ίδια χαρακτήρισε περισσότερο ως «διαμαρτυρία» απέναντι σε μια διαδικασία «παρέλασης πολιτικών μεγαλοσχημόνων».

Η κ. Κυρίτση, εκπροσωπώντας τη Λαϊκή Συσπείρωση, κατήγγειλε ότι οι κυβερνητικές προσεγγίσεις και ο σχεδιασμός για την Τοπική Αυτοδιοίκηση «διαμορφώνονται ακόμη πιο μακριά από τις ανάγκες του λαού και των τοπικών κοινωνιών, βάζοντας ταφόπλακα στην ελληνική περιφέρεια που πεθαίνει».

Κύρια σημεία της παρέμβασης

«Για ποια ιστορική ευκαιρία πανηγυρίζετε;»

Απευθυνόμενη προς τους συνέδρους και την ηγεσία της ΕΝΠΕ, η κ. Κυρίτση αμφισβήτησε την «ιστορική ευκαιρία» που επικαλείται ο νέος κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, θέτοντας ερωτήματα σχετικά με το ποιον αφορά και ποιους ευνοεί ο σχεδιασμός αυτός.

Όπως είπε:

«Πόσα χρόνια οι κυβερνήσεις που στηρίζετε μιλούν για την τάχα ‘επανάσταση της περιφερειακής διακυβέρνησης’; Μήπως δεν εφαρμόστηκε τόσα χρόνια; Και τι αποκάλυψε;»

Η ίδια τόνισε ότι η περιφερειακή διακυβέρνηση, αντί να ενισχύσει την αποκέντρωση, οδήγησε σε ακόμη πιο στενό εναγκαλισμό των τοπικών διοικήσεων με την κεντρική εξουσία και την «υπερδιοίκηση των Βρυξελλών».

«Η περιφέρεια πεθαίνει και μιλάτε για επανεκκίνηση»

Η κ. Κυρίτση υπενθύμισε τα πραγματικά προβλήματα:

Εγκατάλειψη χωριών

Αποψίλωση υπηρεσιών

Κατάρρευση πρωτογενούς τομέα

Μεγάλες ελλείψεις σε υποδομές

Αδυναμία αξιοπρεπούς διαβίωσης εκτός αστικών κέντρων

Χαρακτηριστικά ανέφερε:

«Αν αυτό δεν είναι ο ορισμός της υποκρισίας και της πολιτικής εξαπάτησης, τότε τι είναι;»

Παραδείγματα εγκατάλειψης: Ικαρία, Λέσβος, Χίος

Η ομιλήτρια αναφέρθηκε συγκεκριμένα:

Στην Ικαρία, όπου παιδιά δεν μπορούν να πάνε σχολείο λόγω προβλημάτων στη μεταφορά μαθητών.

Στην Καλλονή της Λέσβου, που επλήγη από νέες καταστροφικές πλημμύρες.

Στη Χίο, που είδε το καλοκαίρι να καταστρέφεται από τις φωτιές.

Αναρωτήθηκε δε αν η περιφερειακή διακυβέρνηση «στήριξε ουσιαστικά τους νησιώτες ή απλώς παρακολουθεί την κατάρρευση της Δημόσιας Υγείας και Παιδείας».

Έλλειψη προσωπικού και θεσμικού ρόλου

Στο στόχαστρο βρέθηκε και το ελάχιστο προσωπικό στις περιφέρειες, με τους εργαζόμενους να «σηκώνουν δυσβάσταχτο βάρος».

Επιπλέον, η κ. Κυρίτση έθεσε το ζήτημα της ανυπαρξίας ουσιαστικού ρόλου των Περιφερειακών Συμβουλίων στα ΠΕΠ, διερωτώμενη αν οι παρόντες προτίθενται να διεκδικήσουν θεσμική αναβάθμιση – ή αν «η αντίληψή τους δεν το επιτρέπει».

Καταγγελία για τη διαδικασία της Γ.Σ.

Η κ. Κυρίτση κατήγγειλε ότι το μεγαλύτερο μέρος του συνεδρίου αφιερώθηκε σε «παρέλαση μεγαλόσχημων», αφήνοντας ελάχιστο χρόνο στους συνέδρους να μιλήσουν:

«Δείχνει την αντίληψή σας για τη δημοκρατία και για την περιφερειακή διακυβέρνηση.»

Καταληκτική τοποθέτηση

Η Αγλαΐα Κυρίτση κατέληξε τονίζοντας ότι, με βάση την εμπειρία και τη γνώση που υπάρχει:

«Και ο νέος κώδικας θα είναι ακόμη ένα αποφασιστικό βήμα…»

(συνεχίζεται στο πλήρες κείμενο της ομιλίας)

Με την παρέμβασή μου αυτή –διαμαρτυρία θα χαρακτήριζα καλύτερα– για μια διαδικασία παρέλασης πολιτικών μεγαλοσχημόνων, που χαιρέτησαν, αλληλοσυγχαίρονταν και μίλησαν φανερώνοντας άγνοια για τα πραγματικά προβλήματα που βιώνουν καθημερινά οι πολίτες των περιφερειών, οι νησιώτες και οι ακρίτες της χώρας, εξέφρασα την αντίθεση της παράταξης που έχω την τιμή να εκπροσωπώ, της Λαϊκής Συσπείρωσης, για την προοπτική και το μέλλον της Αυτοδιοίκησης που σχεδιάζουν και διαμορφώνουν ακόμη πιο μακριά από τις ανάγκες του λαού και των τοπικών κοινωνιών, βάζοντας ταφόπλακα στην ελληνική περιφέρεια που πεθαίνει.

Επανεκκίνηση τώρα… Ιστορική ευκαιρία θεσμικής μετεξέλιξης και περιφερειακής διακυβέρνησης είναι ο τίτλος της ΓΣ της ΕΝΠΕ με αφορμή τον νέο κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Και για ποιο πράγμα πανηγυρίζετε; Τι αφορά η ιστορική ευκαιρία και η επανεκκίνηση; Το ξεκάθαρο πλαίσιο αρμοδιοτήτων διατείνεστε, μαζί με τον Υπουργό Εσωτερικών. Για αλλαγή σελίδας μίλησε ο πρόεδρος της ΕΝΠΕ. Και ποια ακριβώς είναι η επόμενη σελίδα; Τι γράφει; Και κυρίως, ποιον αφορούν αυτά που γράφει;

Να σας θυμίσω πόσα χρόνια οι κυβερνήσεις που στηρίζετε μιλούν για την τάχα «επανάσταση της περιφερειακής διακυβέρνησης»; Τελικά δεν εφαρμόστηκε τόσα χρόνια η περιβόητη περιφερειακή διακυβέρνηση; Και δεν είναι ρητορικό το ερώτημα, είναι πραγματικό. Βεβαίως και εφαρμόστηκε και αποκάλυψε για μια ακόμα φορά όσα επιμελώς προσπαθούν να κρύψουν οι κυβερνήσεις, με τη φιλότιμη προσπάθεια των δικών τους τοπικών αρχόντων, περιφερειαρχών και δημάρχων, πίσω από δήθεν ιστορικές ευκαιρίες, δήθεν επανεκκινήσεις, δήθεν αποκεντρώσεις, δήθεν περιφερειακά σχέδια ανάπτυξης και πάει λέγοντας.

Και η περιφερειακή διακυβέρνηση, παρά τα όσα εκφωνούνται εδώ μέσα, αφορά τον όλο και πιο σφιχτό εναγκαλισμό των τοπικών διοικήσεων με την κεντρική διοίκηση και την υπερδιοίκηση των Βρυξελλών. Η αλήθεια είναι αυτή, όσο κι αν επιχειρείτε να πλασάρετε κάτι άλλο.

Όταν η περιφέρεια πεθαίνει, κυριολεκτικά και μεταφορικά, όταν τα χωριά μας αδειάζουν, όταν ο πρωτογενής τομέας εγκαταλείπεται, όταν η κτηνοτροφία και η γεωργία εξαφανίζονται, όταν η επαρχία αποψιλώνεται από υποδομές και υπηρεσίες, όταν όλο και λιγότεροι μπορούν να ζήσουν αξιοπρεπώς μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα εξαιτίας των καταστροφικών ευρωενωσιακών και κυβερνητικών επιλογών, έρχεστε να θυμηθείτε και να λανσάρετε ξανά την περιφερειακή διακυβέρνηση. Αν αυτό δεν είναι ο ορισμός της υποκρισίας και της πολιτικής εξαπάτησης, τότε τι είναι;

Θέλετε να μιλήσουμε για την Ικαρία, στην οποία παιδιά δεν πηγαίνουν στο σχολείο γιατί υπάρχει πρόβλημα στη μεταφορά των μαθητών; Θέλετε να μιλήσουμε για τις νέες καταστροφικές πλημμύρες που είχαμε προχτές στην Καλλονή της Λέσβου; Θέλετε να μιλήσουμε για τις φωτιές που έδωσαν το καλοκαίρι τη χαριστική βολή στη Χίο; Θέλετε να μιλήσουμε για τη νησιωτικότητα και αν η περιβόητη περιφερειακή διακυβέρνηση που ευαγγελίζεστε έχει στηρίξει ουσιαστικά τους νησιώτες ώστε να συνεχίσουν να ζουν με αξιοπρέπεια στον τόπο τους;

Θέλετε να μιλήσουμε για τη δημόσια Υγεία και Παιδεία και αν οι περιφέρειες αντιστάθηκαν στην κατάρρευσή τους ή προέταξαν τις πολιτικές τους κόντρα στις καταστροφικές επιλογές κυβερνήσεων και ΕΕ όλα αυτά τα χρόνια; Ή μήπως θέλετε να μιλήσουμε για το τραγικό έλλειμμα των περιφερειών σε προσωπικό, με τους υπάρχοντες εργαζόμενους να σηκώνουν ένα δυσβάσταχτο βάρος για να ανταπεξέλθουν;

Γι’ αυτά τα πραγματικά ζητήματα που καίνε τη χώρα και την περιφέρεια θα μιλήσουμε; Θα πούμε επιτέλους αλήθειες; Ή θα συνεχίσετε να αλληλοσυγχαίρεστε με τους υπουργούς και τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, μακριά και κόντρα στις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων που ζουν όλο και πιο δύσκολα στις περιφέρειες;

Θα διεκδικήσετε τα περιφερειακά συμβούλια να έχουν ουσιαστικό λόγο και ρόλο στα ΠΕΠ ή κάτι τέτοιο δεν το επιτρέπει η αντίληψή σας για την περιφερειακή διακυβέρνηση;

Και μόνο το γεγονός ότι στο διήμερο συνέδριο ο χρόνος που περίσσεψε από την παρέλαση μεγαλόσχημων ημετέρων για να μιλήσουν οι σύνεδροι δείχνει την αντίληψή σας και για τη δημοκρατία και για την περιφερειακή διακυβέρνηση.

Κι επειδή υπάρχει εμπειρία, γνώση και βιωμένη πολιτική, ένα είναι σίγουρο: ότι και ο νέος κώδικας, που εκθειάζεται από τους περισσότερους πριν ακόμα δούμε το τελικό κείμενο, θα είναι ακόμα ένα αποφασιστικό βήμα.